6 juli 2020

Deo Volente?

Een paar weken geleden schreef ik een artikeltje in Kronieken waarin melding werd gemaakt van het plan om onze Gemeentevergadering dit jaar te houden op zondag 13 september, “corona volente”.

Dit laatste ontlokte een gemeentelid de vraag of “wij God een beetje aan het kwijtraken zijn”.
Dat zette mij aan het denken. Als we God kunnen kwijtraken, betekent dat dan ook dat we Haar/Hem eerst ‘hadden’? Natuurlijk kan ik alleen maar voor mijzelf spreken maar ik heb nooit het gevoel gehad God te ‘hebben’.
Voor mij is het geloof één grote zoektocht. Toen ik jong was en de Heidelberger Catechismus bestudeerde, was er misschien nog sprake van ‘geloven in’ maar in de loop van mijn leven is dat veranderd in ‘zoeken naar’ en ‘hopen op’.

Meer dan tevoren ben ik mij bewust van de woorden van Paulus dat we in ‘een wazige spiegel’ kijken (1 Kor. 13:12). “Niemand heeft ooit God gezien”, schrijft Johannes (Joh. 1:18).
God is een geheimenis, een mysterie, dat het begrip van alle mensen te boven gaat. Over God kan ik alleen maar stamelen. Geloof is een zoektocht, een moeilijk pad met soms steile beklimmingen en afdalingen, vaak overwoekerd door het onkruid van de meest uiteenlopende religieuze fantasieën en menselijke projecties maar gebaseerd op de hoop die belijdt: “Hij is niet hier” (Luc. 24:7).

Wij kunnen God niet ‘hebben’ maar het kan natuurlijk zijn dat er momenten in ons leven zijn waarop we de zoektocht opgeven. Misschien was het dat wat het gemeentelid bedoelde. Maar zelfs dan zal God ons nooit
opgeven: “Ik ben met jullie, alle dagen, tot aan de voleinding der wereld” (Mat. 28:20).
Waarom gebruikte ik corona volente in plaats van Deo Volente? Eerlijk gezegd rolde het er zomaar een beetje speels uit maar wel tegen de achtergrond van een maatschappelijk debat.

In die tijd verkondigde namelijk een Israëlische rabbijn dat het virus de straf van God is voor de ‘gay pride parades’. In de VS beweerde een dominee dat het virus zich verspreidt in de synagogen als een straf van God voor de joden die weigeren Jezus te volgen. En wat dichter bij ons (kerkelijke) huis schreef het Reformatorisch Dagblad (10 maart j.l.) in een hoofdredactioneel commentaar: “Christenen belijden dat ziekte en gezondheid hun niet toevallig overkomen.
Niet corona heerst, maar God regeert. […] Hij zendt ziekte zoals ooit de plagen in Egypte, om de mens tot inkeer te brengen.”

Er zijn dus blijkbaar mensen die precies menen te weten hoe en waarom God in het leven ingrijpt (zie ook Zondag 10 van de Heidelberger). Het lijkt een duidelijk standpunt totdat je aan je kleinkind moet uitleggen waarom zijn opa niet aan COVID-19 is overleden, maar de bompa van zijn vriendje wel.
De vraag hoe te leven met het vertrouwen in een goede, barmhartige en machtige God terwijl we om ons heen kwaad en lijden zien, is zo oud als het jodendom en het christendom. De Bijbel – dat weerbarstige boek – is daar ook niet eenduidig over.

Wat wel heel duidelijk naar voren komt is dat je met God een geding kunt voeren, dat er ruimte is voor twist en voor worsteling met God (zie het boek Job). De Bijbel vertelt ons zelfs dat God hen liefheeft die met Hem worstelen.
Eigenlijk vormen alle hartstochtelijke protesten tegen het kwaad in de wereld een geloofsbelijdenis, een schreeuw naar God. God is geen paraplu, die ons tegen de regen van het leed zal beschermen. Als we echter door de stortregen van het lijden moeten gaan, staat Hij ons terzijde, ook al nemen we Hem door dat noodweer niet altijd waar. Zoals de Zoon van God aan het kruis leed, zo lijdt God met ons mee. God heeft nu ook corona.

Veel kwaad en lijden valt niet te verklaren maar er bestaat ook kwaad dat door mensen veroorzaakt. Dat is duidelijk: dat kan zeker niet Gods wil zijn. Dat valt onder de verantwoordelijkheid van mensen. God heeft ons ruimte gegeven voor menselijke vrijheid en verantwoordelijkheid (Gal. 5:1).
Het is onze taak die ruimte voluit te benutten in het streven naar vrede, gerechtigheid en het bewaren van de Schepping.
Het is ook onze taak om, zoals onze politici niet nalaten te benadrukken, ‘het gezonde verstand te gebruiken’ bij het bestrijden van COVID-19. Misschien was het daarom beter geweest als ik in plaats van corona volente had geschreven ‘humanitate volente’.

Rob van Drimmelen

Erediensten

(Alle diensten beginnen om 10.15 uur, tenzij anders aangegeven.)

Agenda

Website van de Bethlehemkerk in Anderlecht

Actie Vrijwillige Bijdragen 2020