20 februari 2015

Muren afbreken…

een uitdaging voor plaatselijke kerk

na Charlie Hebdo

Het nieuwe jaar was amper begonnen of we werden opgeschrikt door de terreuraanval op de redactie van Charlie Hebdo en de Joodse Supermarkt in Parijs. En de terreur kwam dichterbij, in Verviers. Politiek en samenleving stonden op scherp. Er werden ingrijpende veiligheidsmaatregelen genomen. Er was angst en verwarring.

Een kleine groep jihadistische jongeren stelt alles in het werk om haat en verdeeldheid te zaaien en zo het sociale weefsel van onze samenleving te vernietigen. ‘Wij tegen ‘zij’! Dat is verontrustend en het maakt mensen ongerust! Inclusief de vele moslims, die ook slachtoffer zijn van deze terreurdaden!

Maar er is ook reden tot geruststelling: de overgrote meerderheid van de Belgen, van de Europeanen: moslims, christenen, joden en seculieren, blijft geloven in een diverse samenleving, waar moslims bij horen! In tijden als deze speur je naar tekenen van hoop. En die waren er ook, gelukkig! We zagen dat imans, pastoors en rabbijnen elkaar steunden in hun verontrusting en verdriet. Leerkrachten godsdienst en levensbeschouwing, die zich gezamenlijk uitspraken voor meer samenwerking. We zien, op momenten dat onze open samenleving het kwetsbaarst lijkt, dat ze zich tegelijk ook op haar sterkst toont! Ik denk dan bijvoorbeeld ook aan de zondag in Parijs (en andere steden), toen miljoenen mensen de straat op gingen om te staan voor waarden, die hier in de loop der eeuwen, met veel strijd, zijn opgebouwd.

Daar ging het om, ook al kreeg je kromme tenen vanwege veel hypocrisie van met name sommige regeringsleiders, die vooraan liepen: uit Saoedi-Arabië bijvoorbeeld. We zagen veel ‘wij’ en veel verbondenheid. Er was een relatief brede eensgezindheid. Ook in de moslimgemeenschap was er brede steun voor de strijd tegen gewelddadig radicalisme.

Wat België betreft, de leiders van de erkende erediensten (joodse-, christelijke-, islamitische-) en vrijzinnigen, waar ook onze synodevoorzitter bij aanwezig was, stuurden vanuit het federale kabinet hun gezamenlijke boodschap de wereld in:

“Onze gemeenschappelijke waarden, die universeel zijn, waarden van de Verlichting, moeten we verdedigen.”

Ze citeerden daarbij: de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van godsdienst, de gewetensvrijheid, de scheiding van kerk en staat, de gelijkheid van mannen en vrouwen en het niet discrimineren. “België is een open, tolerant en gastvrij land, er is geen plaats voor terrorisme, integrisme, radicalisme en het prediken van haat.”

We leven in tijden van super diversiteit. Velen hebben een moslimbuur, vriend, ploegmaat, medestander, collega met een moslimachtergrond. We willen de hoop vasthouden, optimistisch blijven en het vertrouwen in een beter samenleven niet verliezen. We willen staan voor een actief pluralistische samenleving, waar verscheidenheid en anders zijn, als een verrijking wordt ervaren. Waar de vrijheid van meningsuiting een fundamentele waarde is. Een waarde die verankerd is in het recht, maar waartoe niemand wordt verplicht. Je mag alles zeggen, maar je hoeft niet alles te zeggen… zeker als je weet dat je de ander daarmee kwetst.

In de afgelopen tijd vonden mensen elkaar in de veroordeling van de brute barbarij. Maar over de oorzaken lopen de meningen uiteen. We zullen daarbij zeker ook in de spiegel van onze samenleving moeten kijken om te zien of (ook) daar niet de wortels liggen van gewelddadig radicalisme. Armoede, racisme en discriminatie spelen daarin een niet onbelangrijke rol. Tegelijkertijd zal de moslimgemeenschap zich moeten bezinnen en haar verantwoordelijkheid nemen. Er zijn imans, die dat doen, want het jaagt ook hen angst aan.

Over oorzaken is er geen eensgezindheid en ook niet over hoe het anders moet, anders kan. Dat is niet erg, als er maar met elkaar gesproken wordt, met wederzijds respect voor verschil en verscheidenheid en met de gezamenlijke wil tot samenleven.

Namens de VPKB werkgroepen: Kerk in de Samenleving en Betrekkingen met de Islam: Greet Heslinga

Dagtekst

Erediensten

(Alle diensten beginnen om 10.15 uur, tenzij anders aangegeven.)

Agenda

Kerkkriebels 2017

Open vensters