6 april 2018

Gedachten bij de doop

Soms komt in de kerk de vraag op, wie er gedoopt mogen worden.

Eigenlijk wordt die vraag zelden gesteld als het om volwassenen gaat. Immers: als volwassenen vragen om gedoopt te worden, dan worden ze in enkele maanden voorbereid om belijdenis van hun geloof te doen. De grote thema’s van het christelijk geloof worden dan meestal aan de hand van een catechetisch boek met hen doorgenomen en besproken. Als die personen aan het einde van de voorbereiding aangeven nog steeds belijdenis te willen doen en gedoopt te willen worden, dan volgt daarop nog een gesprek met de Kerkenraad, en meestal mogen die personen daarna gedoopt worden. Het is altijd een groot feest als dat gebeurt.

Bij de doop van kinderen ligt het een beetje anders. Soms komen ouders die verder niet zo vaak of zelfs nooit in de kerk zijn geweest, om te vragen of hun kind er gedoopt kan worden. Ook dan is de blijdschap in de kerk altijd groot, maar tegelijkertijd kan dan de vraag opkomen of er voorwaarden zijn, op grond waarvan ouders hun kinderen kunnen laten dopen.

Daar wordt in verschillende kerkgenootschappen verschillend over gedacht. In sommige kerken worden automatisch alle kinderen gedoopt voor wie de ouders een aanvraag hebben ingediend en in andere kerken worden alleen kinderen gedoopt van wie de ouders belijdende, meelevende leden van die kerk zijn. Voor beide opvattingen valt genoeg te zeggen en in de Protestantse Kerk Brussel zijn beide opvattingen met recht vertegenwoordigd.

Belangrijk in dit verband is, dat de kinderdoop, als we ver teruggaan in de kerkgeschiedenis, afgeleid is van de volwassendoop. Eerst was er de volwassendoop!
Niet de volwassendoop is een uitbreiding van de kinderdoop, maar de kinderdoop van de volwassendoop. Iemand had zich tot het christelijk geloof bekeerd en liet zich dopen – en niet alleen zichzelf, maar ook de andere leden van het gezin. We zien dit op enkele plaatsen al in het Nieuwe Testament beschreven. Bijv. de “gevangenbewaarder van Filippi” liet zich, volgens Handelingen 16, samen met zijn huisgenoten dopen.

Vanaf de vierde eeuw na Christus, toen het christendom staatsreligie werd, is de zuigelingendoop de vaste praktijk geworden. Dat duurde helemaal tot aan de tijd van de Reformatie, toen met name de Mennonieten en de latere Doopsgezinden terugkeerden naar de volwassendoop. In de twintigste eeuw is wereldwijd het aantal kerken toegenomen waar uitsluitend de volwassendoop wordt toegepast, met name in de Pinksterkerken en de evangelische beweging.

Bij de doop van kinderen en van volwassenen horen de vragen naar het geloof helder en krachtig gesteld te worden en dat gebeurt gelukkig ook altijd. De doop is een teken van het binnentreden, het toebehoren aan het heil van God. Dat gebeurt niet buiten mensen om; in de doop laten zij van hun kant zien dat zij in geloof het heil van God willen ontvangen.
Nu, die vragen naar het geloof worden uiteraard altijd gesteld als er volwassenen of kinderen gedoopt worden in de kerk. Zonder een duidelijk antwoord op die vragen wordt er nooit iemand gedoopt.

Eigenlijk is hetdus heel gewoon dat ouders die voor het eerst een kind laten dopen, zich daarop voorbereiden zoals personen die belijdenis willen doen. Ze doen immers belijdenis als ze hun kind willen laten dopen!
Natuurlijk moeten we wel rekening houden met de veranderde context waarin mensen eventueel hun kinderen willen laten dopen. In een kerkelijke omgeving waar het volstrekt vanzelfsprekend is om je kind te laten dopen, zou het goed kunnen zijn om iets van die vanzelfsprekendheid weg te nemen.
Voor de meeste mensen van nu is de situatie heel anders: het is helemaal niet meer vanzelfsprekend om je kind te laten dopen. Je moet al een duidelijke overtuiging of een verlangen hebben om tot zo’n besluit te komen. Het is dan aan de kerk om de voorbereiding voor belijdenis en doop zo eenvoudig mogelijk te maken zonder de ernst van de zaak aan te tasten.

Want grotere blijdschap is in de kerk nauwelijks denkbaar dan dat mensen zichzelf of hun kinderen willen laten dopen!

ds. Douwe Boelens

Dagtekst

Erediensten

(Alle diensten beginnen om 10.15 uur, tenzij anders aangegeven.)

Agenda

Hier de webstek van de Bethlehemkerk in Anderlecht

Zondag 9 december na de kerkdienst: Schrijfmarathon Amnesty