9 juni 2020

De Bijbel: symbool of inhoud?

Vorige week stond er in veel media een foto van President Trump die met een Bijbel in zijn hand poseerde voor een kerk. Om zich tot die kerk toegang te verschaffen was het nodig om vreedzame demonstranten hardhandig te verjagen met traangas. Het werd een iconisch plaatje dat waarschijnlijk de geschiedenisboeken zal ingaan. Toen hem werd gevraagd wat hij dacht op dat moment, antwoordde Trump: “Wij hebben een fantastisch land.”

Of over die ‘photoshoot’ goed is nagedacht weet ik niet. Als dit wel het geval was geweest had Trump waarschijnlijk niet de achterkant van de Bijbel naar de fotografen gekeerd. Het belangrijkste is echter dat de Bijbel als symbool werd gebruikt en symbolen zijn belangrijk. Blijkbaar wilde de Amerikaanse President symbolisch de Bijbel in het centrum van de aandacht zetten. In het land waarvan hij President is, heeft dit het bijkomende voordeel dat dit stemmen kan opleveren.

Hoe anders is dat in onze contreien. Hoewel ons land zijn deel van de problemen heeft, zouden we toch raar staan te kijken  als premier Wilmès opeens uit het niets zou verschijnen met een Bijbel in de hand en zonder verdere uitleg zou poseren voor de kathedraal in Brussel. België is niet alleen in zijn terughoudendheid met het gebruik van religieuze symbolen. Alweer enkele jaren geleden verzochten ouders in een stad in Duitsland aan de school van hun kinderen het kruisbeeld van de muur te verwijderen opdat hun kind niet naar zoiets akeligs zou hoeven te kijken. Dit leidde tot een rechtszaak en het uiteindelijke besluit van het constitutioneel hof in Karlsruhe dat kruisbeelden uit openbare scholen verwijderd moesten worden.

In diezelfde periode stemde de Europese Unie tegen het opnemen van het vermelden van het christendom in de preambule van het ontwerp voor een Europese Grondwet. Vorig jaar werd in Frankrijk het opstellen van kerststalletje op straat verboden en in veel landen woedt een debat of ambtenaren en schoolkinderen religieuze symbolen mogen dragen. In veel huizen en tuinen in ons land vind je nu Boeddha-beeldjes. Voor een crucifix moet je tegenwoordig bij de kringloopwinkel zijn…

Is het erg dat christelijke symbolen uit het straatbeeld verdwijnen? Zou Europa christelijker zijn geworden als er een verwijzing naar het christendom zou hebben gestaan in de Grondwet? Zijn de Verenigde Staten christelijker omdat de President een (omgekeerde) Bijbel aan het volk toont?

Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat het gebruik van religieuze symbolen soms eerder onderdeel is van een cultuurstrijd dan van een doorleefde spiritualiteit. Het is veelzeggend dat Trump op de vraag wat hij dacht op het moment van de bewuste foto antwoordde: “Wij hebben een fantastisch land”.  Vaderlandsliefde en de Bijbel zijn in de geschiedenis al vaker met elkaar in verbonden; we kennen de gevolgen.

Naar aanleiding van de actie van Trump, schrijft Whitney T. Kuniholm van het Amerikaanse Bijbelgenootschap:

“In deze tijd van pandemische angst en sociaal isolement, in deze tijd van raciaal onrecht en zinloos geweld, in deze tijd van economische onzekerheid en generatiepijn, moeten we oppassen dat we de Bijbel niet gebruiken als politiek symbool, een prop in een lawaaierige nieuwscyclus. Want meer dan ooit moeten we horen wat waar is: “Laat liever het recht stromen als water, en de gerechtigheid als een altijd voortvloeiende beek” (Amos 5:24), “al gaat mijn weg door een donker dal, ik vrees geen gevaar want u bent bij mij, uw stok en uw staf, zij geven mij moed.” (Psalm 23:4).

Het Amerikaanse Bijbelgenootschap roept Amerikanen van alle geloofsovertuigingen of helemaal geen geloof op om verder te kijken dan het symbool en de Bijbel zelf te lezen. Geïnteresseerden kunnen gratis een exemplaar opvragen. Als ze die openen en van de inhoud kennis, lezen ze al in het eerste hoofdstuk dat alle mensen (ongeacht afkomst of ‘ras’) gemaakt zijn naar Gods beeld.

Rob van Drimmelen

Erediensten

(Alle diensten beginnen om 10.15 uur, tenzij anders aangegeven.)

Agenda

18 oktober 2020 – Kerkkriebels

Website van de Bethlehemkerk in Anderlecht