31 mei 2016

450 jaar Beeldenstorm

Het is niet het mooiste stuk verleden dat protestanten in hun geschiedenis meedragen: de beeldenstorm in 1566. Toch zijn ze er heel bekend door gebleven. En het vermoeden kan dan gemakkelijk ontstaan, dat protestanten niet van kunst houden.

De Westhoek in België doet een poging om dit beeld bij te stellen en te nuanceren. Op 13 april j.l. is het project van start gegaan met de naam: Beeldenstorm 450. De presentatie van dit gebeuren, dat bijna het hele jaar 2016 zal doorlopen, vond plaats op de plek waar de eerste rel uitbrak: vlak bij Steenvoorde in St. Laurent, aan de Chemin du Moulin. Zeker, op Frans gebied, want de grenzen werden na 1566 gewijzigd.

Tijdens een bedevaart in augustus naar de toenmalige kapel in St. Laurentius kwamen protestanten na een hagenpreek in het geweer. Het was de uiting van een groot ongenoegen en om dat duidelijk te maken werden heiligenbeelden kapot geslagen en werd er een kerkinterieur vernield. Het had daarbij kunnen blijven, maar er kwam een beweging op gang die nog dagen bleef duren en alle uithoeken van de Nederlanden bereikte. In de Westhoek was het leven lang goed en welvarend geweest doordat het een rijk landbouwgebied was geweest met de fabricage van wereldberoemd textiel in dezelfde omgeving door de gilden van die tijd.

Toen die gilden verdwenen en de sociale verhouding veranderden doordat er rijke klassen ontstonden, werd het een streek met armoede. Voeg daar bij: de bevolkingstoename, de oorlogen en de misstanden van de katholieke kerk, die de Reformatie op gang had gebracht.

Aldus de inleider, dhr Philippe Vanderghote uit Ieper, op deze gedenkwaardige bijeenkomst in St. Laurent in de kantine van een plaatselijke sportclub, vlak bij de plek waar het vroegere klooster stond, waar alles begon. De beeldenstorm is nooit goed te praten, zo betoogde hij, maar het was een verzet van het textielproletariaat, van gewone mensen tegen „een rijke klasse, die bestond uit de adel, de clerus en de kapitalisten, die samenwerkten en misbruik maakten van hun macht om de werkende massa leeg te zuigen en de baas te blijven.”

Juist omdat het geweld religieus geïnspireerd was, kon de inquisitie optreden, de kerkelijke rechtbank, die straffen en doodstraffen oplegde aan mensen die geen vlieg kwaad deden. Na 1566 verergerde die situatie en werd het conflict een oorlog die 80 jaar duurde en die heel Vlaanderen zou vernielen. „Het gevolg voor de Westhoek is dat men in een soort winterslaap terechtkwam, veroorzaakt door een afwezige, onderdrukkende overheid, een alomtegenwoordige kerk en een economische crisis, die eeuwen geduurd heeft. En nu weet u waarom de bewoners van de Westhoek gesloten zijn en wantrouwig staan tegenover anderen en bijna geen vertrouwen hebben in een verre overheid.”

De herdenking van de beeldenstorm wil allesbehalve een verleden koesteren. De opzet is precies omgekeerd: men wil zich in het heden verzoenen met elkaar en op allerlei manieren de rechten van de mens en de ruimte voor de ander bepleiten. Dat bleek onder meer uit het symbolisch aanbieden van een ’charter’ aan de burgemeester van Steenvoorde, dhr. Jean-Pierre Bataille. Daarin werden al deze waarden onderstreept.

Ook is er een website van start gegaan met alle informatie. Het programma van activiteiten is meer dan volledig. Van april t/m oktober zullen er lezingen en culturele activiteiten zijn, alle met als uitgangspunt de beeldenstorm. Dat zal zowel in de Franse als in de Nederlandse Westhoek gebeuren, want „wij zijn één grote familie”.

Voor meer informatie: zie de website over de beeldenstorm: http://www.beeldenstorm450.eu

Zie voor meer informatie in het kader van de herdenking van de Reformatie: http://www.refo2017.be

Dagtekst

Erediensten

(Alle diensten beginnen om 10.15 uur, tenzij anders aangegeven.)

Agenda

Komt allen tezamen!

Kerstviering op 25 december, aanvang: 9.45 uur